| هلیم → لیتیم ← بریلیم |
H ↑ Li ↓ Na |
|
|
| ظاهر |
نقرهای-سفید (در این نگاره شناور در آب)  |
| ویژگیهای کلی |
| نام, نماد, عدد |
لیتیم, Li, 3 |
| تلفظ به انگلیسی |
/ˈlɪθiəm/ LI-thee-əm |
| نام گروهی برای عناصر مشابه |
فلزات قلیایی |
| گروه، تناوب، بلوک |
۱, ۲, s |
| جرم اتمی استاندارد |
6.941 g·mol−۱ |
| آرایش الکترونی |
1s2 2s1 |
| الکترون به لایه |
2, 1 (تصویر) |
| ویژگیهای فیزیکی |
| حالت |
جامد |
| چگالی (نزدیک به r.t.) |
0.534 g·cm−۳ |
| چگالی مایع در m.p. |
0.512 g·cm−۳ |
| نقطه ذوب |
453.69 K, 180.54 °C, 356.97 °F |
| نقطه جوش |
1615 K, 1342 °C, 2448 °F |
| نقطه بحرانی |
(extrapolated) 3223 K, 67 MPa |
| گرمای همجوشی |
3.00 kJ·mol−1 |
| گرمای تبخیر |
147.1 kJ·mol−1 |
| ظرفیت گرمایی |
24.860 J·mol−۱·K−۱ |
| فشار بخار |
| فشار (پاسکال) |
۱ |
۱۰ |
۱۰۰ |
۱k |
۱۰k |
۱۰۰k |
| دما (کلوین) |
797 |
885 |
995 |
1144 |
1337 |
1610 |
|
| ویژگیهای اتمی |
| وضعیت اکسید شدن |
+1, -1 (strongly basic oxide) |
| الکترونگاتیوی |
0.98 (مقیاس پاولینگ) |
| انرژیهای یونیزه شدن |
1st: 520.2 kJ·mol−1 |
| 2nd: 7298.1 kJ·mol−1 |
| 3rd: 11815.0 kJ·mol−1 |
| شعاع اتمی |
152 pm |
| شعاع کووالانسی |
128±7 pm |
| شعاع واندروالانسی |
182 pm |
| متفرقه |
| ساختار کریستالی |
مکعبی مرکزپُر |
| مغناطیس |
پارامغناطیس |
| مقاومت الکتریکی |
(20 °C) 92.8 nΩ·m |
| رسانایی گرمایی |
(300 K) 84.8 W·m−1·K−1 |
| انبساط گرمایی |
(25 °C) 46 µm·m−1·K−1 |
| سرعت صوت (سیم نازک) |
(20 °C) 6000 m/s |
| مدول یانگ |
4.9 GPa |
| مدول شیر |
4.2 GPa |
| مدول باک |
11 GPa |
| سختی موس |
0.6 |
| عدد کاس |
7439-93-2 |
| پایدارترین ایزوتوپها |
| مقاله اصلی ایزوتوپهای لیتیم |
| iso | NA | نیمه عمر | DM | DE (MeV) | DP |
| 6Li |
7.5% |
6Li ایزوتوپ پایدار است که 3 نوترون داردs |
| 7Li |
92.5% |
7Li ایزوتوپ پایدار است که 4 نوترون داردs |
6Li content may be as low as 3.75% in natural samples. 7Li would therefore have a content of up to 96.25%. |
|
|
ن • ب • و
|
لیتیم (گرفته شده از واژهٔ یونانی lithos به معنی سنگ) با نماد شیمیایی Li یک فلز قلیایی نقرهای-سفید و نرم با عدد اتمی ۳ است. این عنصر در شرایط استاندارد دما و فشار سبک ترین فلز و کم چگالی ترین عنصر جامد است. مانند دیگر فلزهای قلیایی، لیتیم هم بسیار واکنش پذیر و آتشگیر است به همین دلیل بیشتر آن را زیر روغن صنعتی نگاه میدارند. اگر بر روی آن برشی پدید آید، بخش بریده شده دارای جلای فلزی خواهد بود اما به دلیل واکنش پذیری زیاد آن خیلی زود با رطوبت هوا واکنش میدهد، هوا باعث خوردگی آن میشود و به رنگ نقرهای تیره مایل به خاکستری و سپس سیاه در میآید. به دلیل واکنش پذیری بالای لیتیم، هرگز نمی توان آن را به صورت عنصر آزاد در طبیعت پیدا کرد. بلکه همواره در بخشی از یک ترکیب شیمیایی که بیشتر یونی است، پیدا میشود. لیتیم در چندتا از کانیهای پگماتیتی یافت میشود اما از آنجایی که در آب حل میشود، به صورت یون در آب اقیانوسها و به صورت نمک در آبها و رس دیده میشود. در رویکرد تجاری، لیتیم را از برقکافت آمیختهای از لیتیم کلرید و پتاسیم کلرید بدست میآورند.
لیتیم و ترکیبهای آن کاربردهای فراوانی دارند از آن جمله در شیشه و سرامیک پایدار در برابر گرما، آلیاژهای با مقاومت بالا نسبت به وزن که در فضاپیماها کاربرد دارد، باتریهای لیتیم و لیتیم-یون. کاربردهای یاد شده بیش از نیمی از لیتیم تولیدی را از آن خود میکند.
در ظاهر این طور به نظر میرسد که لیتیم هیچ نقشی در زندگی حیوانها و گیاهان ندارد و آنها بدون لیتیم هم میتوانند زنده بمانند، اما در عمل در همهٔ اندامهای زنده می توان زدپای بسیار کم رنگ لیتیم را پیدا کرد. یون لیتیم که در قالب نمکهای گوناگون پیدا میشود بر روی اعصاب انسان اثر میگذارد و لیتیم میتواند به عنوان دارو در درمان اختلال دوقطبی کمک کند.
محتویات
- ۱ ویژگیها
- ۱.۱ فیزیکی و اتمی
- ۱.۲ شیمیایی و ترکیبها
- ۱.۳ ایزوتوپ
- ۲ پیشینهٔ شناسایی
- ۳ کاربرد
- ۴ جستارهای وابسته
- ۵ منابع