وبلاگ علمی مدارس سمپاد و تیزهوشان

چرا ستارگان چشمک مي زنند؟
در واقع جو زمين مانع عظيمي در زندگي يک ستاره شناس محسوب مي شود! زيرا يکي از ويژگي هاي رنجش آورش اين است که نور را خميده مي کند؛ پديده اي که به نام شکست نور بارها با آن روبرو شده ايم.

در حقيقت نور با گذر از محيطي به محيط ديگر- براي مثال از آب به هوا يا عکس آن دچار شکست مي شود.

حتماً تا به حال متوجه شکل خميده ي قاشق چايخوري هنگامي که آن را وارد ليوان چاي مي کنيد شده ايد و اگر تا به حال براي ماهيگيري رفته باشيد احتمالاً دريافته ايد که اگر شکست نور را در نظر نگيريد با توري خالي از شام شب تان به خانه باز خواهيد گشت!

سراب

درباره ي جو زمين نيز همين طور است، نور با گذر از لايه هاي جو که داراي چگالي متفاوتي هستند مي شکند. براي مثال هواي گرم چگالي کمتري نسبت به هواي سرد دارد. لايه اي از هوا که درست بالاي آسفالت سياه رنگ خيابان قرار دارد از لايه هاي بالاتر از خود گرم تر است. نور با گذر از اين لايه ها مي شکند و اين همان چيزي است که موجب مي شود آسفالت روبروي شما در يک روز تابستاني مواج به نظر برسد، که به آن سراب مي گوييم.. لايه هاي هوا پرتوهاي نور را مي شکنند و موجب مي شوند آسفالت خيابان مايع به نظر برسد و حتي گاهي مي توانيد تصوير بازتابيده خودرو را در اين لايه ببينيد.

نزديک سطح زمين لايه هاي هوا تقريباً پايدار و يکنواخت هستند. اما فقط چند کيلومتر بالاتر دنياي ديگري حاکم است! در اين دنيا جريان هوا به طور مدام به اطراف تازيانه مي زند. بسته هاي کوچک هوا که سلول ناميده مي شوند و قطر تقريبي چند ده سانتي متري دارند، دائم به اطراف ميوزند و نور با گذر از اين سلول ها خميده مي شود.

عادت غذایی سوسکهای کوچکی به نام "اپومیز" برای بسیاری از دوزیستان از قبیل قورباغه ها بسیار وحشتناک و دردآور است زیرا این سوسک با حضور در کنار دوزیستان اعتماد آنها را جلب کرده و سپس آنها را به قتل می رساند.

یکی از انواع سوسکهای زمینی عادت غذایی بسیار ترسناک و عجیبی دارد. این سوسک که "اپومیز" نام دارد بسیاری از دو زیستان که ابعاد بدن آنها چند برابر ابعاد بدن خودش است را کشته و می خورد، در حالی که معمولا دوزیستان از حشرات تغذیه می کنند نه حشرات از دو زیستان!

غذای معمول این سوسکها دیگر انواع بی مهرگان از قبیل پشه ها، کرمها و حشرات مرده است اما محققان در نهایت ناباوری مشاهده کردند هر زمان این سوسک در کنار یک دو زیست مانند قورباغه قرار می گیرد به راحتی آن را کشته و می خورد.

این سوسکها ترجیح می دهند پیش از شکار کردن یک دوزیست به خوبی شکار خود را شناسایی کنند از این رو در طول روز با به اشتراک گذاشتن پناهگاهشان با دوزیستان در نزدیکی آنها زندگی می کنند اما در شب همه چیز مرگبار شده و سوسک با حمله ای ناگهانی دوزیست را می کشد.

این سوسکها برای تامین غذای خود چندان وسواس به خرج نمی دهند و همه انواع دوزیستان را می خورند، از قورباغه ها گرفته تا وزغ، سمندر آبی و مارمولک.

نحوه به قتل رسیدن دوزیستان به این شکل است که سوسک ابتدا پشت دو زیست را می گزد که در نتیجه آن شکار از خود عکس العمل شدیدی نشان می دهد و تلاش می کند سوسک را به گوشه ای پرتاب کند.

سپس سوسک در پشت دو زیست شکافی به وجود می آورد که جاندار را طی چند دقیقه فلج می کند و در نهایت سوسک به آرامی خوردن غذایش را آغاز می کند.

چگونگی بقای مورچه‌ها در برابر سیل
اسرار چگونگی زنده ماندن مورچه‌های آتشین در برابر سیل که برای چندین دهه زیست‌شناسان را سردرگم ساخته بود، اکنون توسط دانشمندان و مهندسان آمریکایی حل شده است.
محققان موسسه فناوری جورجیا از مدلسازی ریاضیاتی و تصویربرداری زمان‌گریز برای نمایش اینکه چگونه مورچه‌ها در زمان سیل بخشهای مختلف بدن خود مانند چنگالها و آرواره‌شان را برای ساخت نوعی قایق به هم متصل کرده تا برای چند روز روی آب شناور بمانند، استفاده کرده‌اند.

چرا پشه بعضی‌ها را بیشتر نیش می‌زند؟
شما هم می دانید که پشه ها بیشتر جذب برخی افراد می شوند و به نظر می رسد قسمت هایی از بدن را بیشتر دوست دارند، اما آیا می دانید چرا این گونه است؟ این موضوع یکی از وسیع ترین تحقیقات در سال های اخیر بوده است.
بر طبق تحقیقات، هر نوع پشه، به یک چیز جذب می شود، برای مثال برخی پشه ها ممکن است جذب خون انسان شوند، در حالی که برخی دیگر تنها جذب خون حیوانات می شوند.
در متن زیر برخی از مواردی که پشه ها را جذب می کنند، نام می بریم:

شرکتی مکانیکی با پشتیبانی وزارت دفاع آمریکا نوعی هواپیما ابداع کرده است که می تواند مشابه مرغ مگس خوار ، برای پرواز بال هایش را به هم بزند.

محققان نوعی هواپیمای کوچک و 19 گرمی ابداع کرده اند که با استفاده از باله های متحرکش می تواند با سرعت بالایی پرواز کرده و در میان آسمان مانور دهد و به واسطه ثبت عکس های هوایی اطلاعات محیطی مختلفی را در اختیار کاربرانش قرار دهد.

این هواپیما که مشابه مرغ های مگس خوار می تواند بال هایش را با سرعت به هم بزند NAV نام داشته و توسط شرکتی به نام «ارووایرمنت» و تحت قرارداد این شرکت با وزارت دفاع آمریکا ساخته شده است. در یک نمایش آزمایشی این مرغ مگس خوار مکانیکی توانست از فضای خارج وارد یک ساختمان شده و پیش از خروج از ساختمان تصاویر اکتشافی متعددی را به ثبت برساند.

مرغ مگس خوار مکانیکی می تواند با استفاده از باطری داخلی اش برای هشت دقیقه پرواز کند. همچنین با کمک شبیه سازی ساختارهای واقعی بدن مرغ مگس خوار این هواپیما از کارایی بسیار بالایی برخوردار بوده و با کمک بال هایی که می تواند مانند پرنده ها آنها را به هم بزند، پروازی کارامدتر از پرواز با استفاده از موتورها و یا ملخ های هواپیما دارد.

بدنه این هواپیما نیز مشابه بدن مرغ مگس خوار طراحی شده با این تفاوت که بال های هواپیما بلند تر از بال های پرنده واقعی بوده و در عین حال به جای پا و دم برای این هواپیما از میله هایی برای فرود آمدن استفاده شده است.

طول بال این نمونه دست ساز 16 سانتیمتر بوده و می تواند با سرعتی برابر 17 کیلومتر بر ساعت پرواز کند. همچنین این هواپیما می تواند در برابر وزش بادی به قدرت 8 کیلومتر بر ساعت مقاومت کند.

مرکز تحقیقات وزارت دفاع آمریکا، در نظر دارد برای بهبود دادن توانایی های این مرغ مگسخوار مکانیکی، سیستم GPS و سیستم خودکار ممانعت از برخورد با موانع را به آن افزوده و سیستم ارتباطاتی و انرژی آن را بهبود دهد.

زمانی که پای مد در میان باشد، لباس هیچ حیوانی چون گوره خر منحصر به فرد نیست. راه‌های نقش بسته بر بدن هر گوره خر، مانند اثر انگشت، کاملا منحصر به همان گوره خر هستند و هیچ نمونه مشابهی ندارند. از آن جالب تر اینکه به طور کلی سه گونه گوره خر در تمام جهان وجود دارد که الگوی کلی خط های بدن هر یک از آنها با گونه دیگر متفاوت است.

اما چرا گورخر ها خط دارند؟ دانشمندان هنوز نتوانسته اند به این پرسش پاسخ دهند، اما برخی معتقدند خطوط موجود بر تن گورخرها به نوعی به استتار آنها در مقابل شکارچیان کمک می‌کند. وجود این خطوط موجب می‌شود حیوانات شکارچی نتوانند یک حیوان منفرد را از گله ای در حال حرکت متمایز کند.

همچنین این خطوط مانع از حمله حشراتی می‌شوند که حیوانات را تنها از راه دیدن سطوح وسیعی یک رنگ تشخیص می‌دهند. همچنین تفاوت‌های خطوط نقش بسته بر بدن هر گوره خر نسبت به گوره خرهای دیگر به آنها در شناسایی هم کمک می‌کند.

گوره خرها حیوانات اجتماعی هستند که در چمنزارها زندگی می‌کنند. آنها با یکدیگر به چرا می‌روند و حتی در تیمار کردن هم به یکدیگر کمک می‌کنند.

گونه بورچل گوره خرها، بیشترین جمعیت از این نوع جانور را به خود اختصاص داده است. این حیوانات در گروه‌های خانوادگی کوچکی متشکل از یک مرد، چندین زن و فرزندانشان زندگی می‌کنند. این خانواده‌ها می‌توانند با هم همراه شده و گله‌هایی بزرگ را تشکیل دهند. با این حال در گله‌های بزرگ نیز روابط خانوادگی گوره خرها حرف اول را می‌زند.

گوره خرها همواره باید نسبت به حمله شیرها هشیار باشند. در صورتی که یک گوره خر مورد حمله حیوانی وحشی قرار بگیرد دیگر اعضای خانواده او با حلقه زدن به دورش از وی دفاع می‌کنند تا شاید بتوانند شکارچی را از محل فراری دهند.